Kiedy psom zmniejszyły się mózgi?
7 maja 2026, 11:27Jednym z najbardziej widocznych skutków udomowienia jest zmniejszenie rozmiarów mózgu. Biologia proponuje różne wyjaśnienia przyczyn tego zjawiska. Mówi się o zmniejszonej presji ze strony środowiskowej, zmniejszenie mózgu to również oszczędność energii, być może też mniejszy mózg wiąże się z większą uległością czy łagodnością. Zmniejszenie to widać wyraźnie na przykład u psów, których mózg jest o 20–30 proc. mniejszy niż u wilków.
Już niewielka ilość żywności ultraprzetworzonej ma mierzalny wpływ na mózg
24 kwietnia 2026, 11:05Nawet niewielkie zwiększenie dziennej dawki żywności ultraprzetworznej wiąże się z mierzalnym spadkiem zdolności do koncentracji uwagi. Nawet jeśli poza tym jemy zdrowo. Takie wnioski płyną z badań przeprowadzonych przez naukowców z australijskich Monash University i Deakin University oraz brazylijskiego Universidade de São Paulo. Wykazali oni, że żywność wysokoprzetworzona negatywnie wpływa na mózg, koncentrację i zwiększa ryzyko demencji.
Imperialne Chiny. Mimo wady wrodzonej chłopiec był w pełni akceptowany przez społeczność
24 kwietnia 2026, 09:00Na cmentarzu Wenchi w chińskiej prowincji Shanxi chowano zwykłych ludzi. Nie członków elity czy najbiedniejszych, a takie osoby, z których w większości składa się społeczeństwo – od przeciętnie zarabiających po niższą klasę średnią. W jednym z grobów pochowano młodego człowieka razem z dorosłą kobietą i skromnymi darami grobowymi. Niby nic szczególnego, a to właśnie jego szczątki trafiły na łamy naukowego czasopisma International Journal of Osteoarchaeology. Okazało się bowiem, że jest to pierwszy zidentyfikowany w Chinach archeologiczny przypadek rozszczepienia wargi i podniebienia.
Jak kawa wpływa na oś jelita-mózg?
21 kwietnia 2026, 10:29Naukowcy z University College Cork postanowili dogłębnie zbadać mechanizmy stojące za pozytywnym wpływem kawy na oś jelita-mózg. Wyniki badań, opublikowane na łamach Nature Communications pokazują, w jaki sposób regularne picie kawy i kawy bezkofeinowej wpływa na mikrobiom jelit, a co za tym idzie, na nasze zachowanie oraz poziom stresu.
Egzoszkielet poprawia koordynację gry duetu skrzypków. A to dopiero początek
9 kwietnia 2026, 12:16Kiedy dwoje skrzypków gra razem, porozumiewają się za pomocą sygnałów dźwiękowych i optycznych. Słyszą się, obserwują ruchy smyczka, kiwają głowami, by zaznaczyć tempo. To wypracowana przez wieki tradycja muzycznej komunikacji. Naukowcy z kilku europejskich uczelni postanowili sprawdzić, czy dotyk przekazywany przez roboty może okazać się skuteczniejszy. Naszym celem było wykorzystanie komunikacji haptycznej, zmysłu dotyku i sił fizycznych, jako kanałów wymiany informacji o ruchu. Duety skrzypków to wspaniałe przykłady interakcji sensomotorycznej, gdyż muzycy są świetnie wyćwiczeni w koordynowaniu narządu słuchu i wzroku, ale nie mogą polegać na kontakcie fizycznym, wyjaśnia Francesco Di Tommaso z Università Campus Bio-Medico di Roma.
Na papirusie sprzed 2000 lat znaleziono fragment oryginalnego poematu Empedoklesa
3 kwietnia 2026, 09:18Nathan Carling, papirolog z Uniwersytetu w Liège, odkrył na papirusie (P.Fouad inv. 218) przechowywanym we Francuskim Instytucie Archeologii Orientalnej w Kairze fragment oryginalnego poematu „O naturze” (Περὶ φύσεως) Empedoklesa. To niezmiernie ważne odkrycie nie tylko wzbogaca kanon literatury starożytnej, ale pozwala na głębsze zrozumienie tego, jak Empedokles pojmował zmysły, naturę i procesy poznawcze oraz jak jego filozofia wpłynęła na Platona, Arystotelesa czy Plutarcha. Żyjący w V wieku p.n.e. Empedokles jako pierwszy wysunął teorię czterech żywiołów – ziemi, wody, powietrza i ognia – i łączącej je siły miłości lub rozdzielającej waśni.
Stare lasy przechowują znacznie więcej węgla niż lasy gospodarcze
30 marca 2026, 11:42Stare lasy borealne przechowują znacznie więcej węgla niż młode, informują na łamach Science naukowcy ze Szwecji, USA, Chin i Australii. Systematyczne badania przeprowadzone w Szwecji dowodzą, że nieprawdziwa jest opinia, jakoby wycinka starych lasów i nowe nasadzenia w większym stopniu przyczyniały się do wychwytywania węgla z atmosfery. Zespół naukowy, na czele którego stali Didac Pascual i Anders Ahlström z Uniwersytetu w Lund i Jia Sun z Chińskiego Uniwersytetu Nauk o Ziemi przeprowadzili szeroko zakrojone badania lasów „pierwotnych” (w małym stopniu zmienionych przez człowieka) oraz lasów gospodarczych. Wyniki wprawiły w zdumienie samych badaczy.
Bobry przywracają bioróżnorodność. To kolejny pozytywny efekt ich obecności
27 marca 2026, 12:55Powinniśmy uznawać bobry za naszych głównych sojuszników w walce o zachowanie bioróżnorodności, informują naukowcy z Wielkiej Brytanii i Finlandii. Z przeprowadzonych przez nich właśnie badań wynika, że na mokradłach utworzonych przez bobry żyje o 19% więcej gatunków roślin i zwierząt niż na mokradłach, które powstały bez udziału bobrów.
Mięso może chronić przed chorobą Alzheimera?
20 marca 2026, 12:15Większe niż zalecane spożycie mięsa wydaje się chronić przed rozwojem choroby Alzheimera osoby znajdujące się w grupie ryzyka – sugerują wyniki badań przeprowadzonych przez Karolinska Institutet. Szwedzcy uczeni zauważyli, że osoby starsze, które genetycznie są narażone na większe ryzyko alzheimera, nie doświadczają spodziewanego spadku funkcji poznawczych i rozwoju demencji jeśli jedzą dość dużo mięsa.
Picie we wczesnej dorosłości powiązane z problemami poznawczymi w średnim wieku
17 marca 2026, 10:58Stres i alkohol idą w parze. Alkohol może pomagać w radzeniu sobie ze stresem, ale jednocześnie zmniejsza zdolność mózgu do samodzielnego rozwiązywania problemów. To może prowadzić do częstszego sięgania po kieliszek, by poradzić sobie z kolejnym stresem. Z drugiej strony pijąc więcej narażamy się na większy stres z powodu złych decyzji podejmowanych pod wpływem alkoholu. Pojawia się samonapędzający się mechanizm, z którego trudno się wyrwać z powodu zmian w mózgu. Naukowcy z University of Massachusetts Amherst donoszą, że picie alkoholu w celu radzenia sobie ze stresem we wczesnej dorosłości ma negatywny wpływ w wieku średnim, nawet jeśli przez kilka dekad nie piliśmy.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
